Żyrardów: Wniosek o umieszczenie Zabytkowej Osady Fabrycznej jako kandydata do ujęcia w wykazie światowego dziedzictwa został złożony w lutym 2021. Niebawem zapadnie decyzja w tej sprawie. Docenienie podwarszawskiej miejscowości nastąpi w chwili, gdy industrialne obiekty zaczęły nowe życie.
Jeżeli chodzi o Żyrardów procedury są już w toku. Zabytkowa Osada Fabryczna jest idealnym kandydatem do takiego uhonorowania.
Losy miasta w ostatnich latach, po kilku dekadach degradacji w związku z upadkiem po 1989 roku przemysłu lniarskiego, który stanowił odstawę jego funkcjonowania, układają się szczęśliwie. Industrialna infrastruktura otrzymała nowe życie. Stare fabryczne hale i magazyny zamieniają się w lofty, galerie handlowe, przestrzenie społeczne i lokale gastronomiczne.
Osada fabryczna Żyrardów jest jednym z najważniejszych osiągnięć europejskiej urbanistyki XIX wieku. Gospodarze miasta z powodzeniem przywracają tu pierwotną koncepcję urbanistyczną miasta-ogrodu, modyfikując ją do współczesnych potrzeb i oczekiwań.
Ponad to Żyrardów to miasto, dziś tonące w czerwono-zielonej aurze, powstało w I połowie XVIII wieku, za sprawą Filipa de Gigard, którego pomnik, jako ojca Żyrardowa, pilnuje tego dzieła. Wdzięczni mieszkańcy oddają założycielowi swoiste hołdy – ozdabiają jego postać balonami podczas powrotów z hucznych imprez, zakładają szalik i czapkę zimą, przynoszą poczęstunek.
Kolory Żyrardowa – ceglana czerwień i parkowa zieleń, to efekt materiału budowlanego, z którego wniesiono całą strukturę mieszkalną i fabryczną, i wieloletnia koncepcja kształtowania przyrody.
Wokół lnianego przemysłu, którego misję tworzenia w Polsce na masową skalę, przy użyciu wchodzących do gry maszyn parowych, powierzono Francuzowi, wyrosło całe miasto. Robotnicy mieli mieć zapewnione ludzkie warunki życia i pracy. Wokół fabryk wyrosły osiedla niewysokich domów z ogrodami, wspólnymi częściami socjalnymi, zapewniającymi własne płody rolne i hodowlane – ogródki, obórki, kurniki, gołębniki, piece chlebowe.
zdjęcie: UM Żyrardów
ŻYRARDÓW, UNESCO, ZABYTKOWA OSADA FABRYCZNA, MIASTO-OGRÓD, WOJ. MAZOWIECKIE
