Zbliża się 14 lutego, wystawy sklepowe, całe centra handlowe, kwiaciarnie, większość stron internetowych – wszystko w kolorze czerwieni, co drugi znak to serce, co trzeci czerwona róża. Od koszulek, po bieliznę wszystko zapowiada Święto Zakochanych. I co by nie mówili przeciwnicy tego świętowania porównując je do Halloween, nazywając amerykańską komercjalizacją miłości, to my i tak będziemy je obchodzić bo „all we need is love…”
A dlaczego 14 lutego? A bo wiosna idzie Panie i Panowie. Przyroda się budzi do życia, ptaki śpiewają, dobierają się w pary i wiadomo co będą robić…
Zauważali to ludzie od początku istnienia i w różny sposób hm… świętowali ten fakt. Cofnijmy się jednak nie dalej niż do starożytnego Rzymu. W czasie kiedy już wyraźnie słychać było śpiew ptaków w słonecznej Italii, Rzymianie 15 lutego wyznaczyli datę świętowania lupekariów. Był to wielki festyn ku czci boga płodności – Faunusa Lupercusa. 14 lutego, chłopcy losowali sobie partnerki na czas festynu, nie trzeba chyba nikogo przekonywać, że dziewczęta chętnie je zapisywały na skrawkach papieru i dbały aby trafiły do „maszyny losującej”. W taki dzień być bez partnera to wielka ujma na honorze dla każdej białogłowy. Taki związek z losowania nie musiał się zakończyć po święcie, czasem trwał do następnych obchodów, a czasem i dłużej.
W IV w. chrześcijaństwo stało się w cesarstwie rzymskim religią panującą, wraz z tym pogańscy bogowie odeszli na Pola Elizejskie, ale obrzędy w większości przetrwały. Lupekaria w swej postaci przetrwały właściwie do dzisiaj chociaż w dopiero oficjalnie zakazał ich w 496 r papież Gelazy I. Zakazał Lupekariów, ale ustanowił święto Walentego, męczennika, który jak się okazuje z zakochanymi miał bardzo wiele wspólnego.
Św. Walenty został zamęczony w roku 269 lub 270 w dn. 14 lutego. Historia i legendy mówią, że trafił do więzienia dlatego, że złamał rozkaz cesarza Klaudiusza Gockiego. Zgodnie z rozkazem cesarskim odwołano wszystkie śluby i nawet zaręczyny bo zakochani i związani mężczyźni niechętnie wyruszali na liczne i dalekie wojny jakie cesarz ów nieustannie prowadził. Walenty mimo wszystko ślubów udzielał no i trafił do więzienia. Zanim jednak zabito go kijami zdążył zakochać się w niewidomej córce strażnika więziennego Asteriusza. Przed wyprowadzeniem na egzekucję wysłał jej list w kształcie serca z podpisem „od twojego Walentego”, dziewczyna mocą miłości Walentego podobno odzyskała też wzrok… No właśnie – te czerwone kartki to wcale nie wymysł amerykanów. Ale o tym za chwilę.
Z czasem postać Walentego męczennika zmieszała się z innym świętym o tym samym imieniu, ale również zasłużonym zakochanym. Od 197 roku biskupem w mieście Terni w Umbrii był także Walenty. Jako pierwszy pobłogosławił związek małżeński chrześcijanina z poganką a swoim parafianom wysyłał regularnie listy o miłości Chrystusa. Do jego grobu w katedrze w Terni ściągają pielgrzymi z całego świata, na jego relikwiarzu znajduje się napis: „Święty Walenty – patron miłości”. Nieraz się mówi o św. Walentym jako o patronie epileptyków – ale to już zupełnie inny święty…chociaż tak naprawdę napad epilepsji i wielka szaleńcza miłość mają trochę ze sobą wspólnego.
W średniowiecznej Europie, bardzo chrześcijańskiej i pobożnej święto zakochanych przeżyło swój ponowny rozkwit i to w prawie starorzymskiej formie. Interesowano się wtedy żywotami świętych, pielgrzymowano do ich grobów. Odkryto więc i grób św. Walentego. Święto najbardziej rozpowszechniło się w Anglii i Francji. Nadal losowano imiona dziewcząt oraz chłopców, przypinano je do rękawa i młodzi byli na ten czas oficjalną parą, czasem kończyło się to ślubem. Panny na wydaniu pilnie obserwowały ptaki, od tego jakiego ptaka zobaczą jako pierwszego zależało kogo poślubią. Wróbel jak się okazuje nie był najbardziej poszukiwanym gatunkiem, bo choć zwiastował życie małżeńskie długie i szczęśliwe to jednak przeraźliwie nudne.
Jedna z córek króla Francji, Henryka IV (XVI w.) urządziła w dniu św. Walentego przyjęcie, na którym oprócz losowania było też obdarowywanie dziewcząt kwiatami. Ten miły zwyczaj przetrwał do dziś, chociaż większość z nas pamięta czasy złamanego tulipana i przeterminowanych rajstop wręczanych z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet. Tak czy inaczej koniec zimy i początek nowego cyklu świętowano, świętowano, świętowano corocznie. Karteczki i liściki były wysyłane, ozdabiane jak się komu najpiękniej udało i miłość kwitła.
Jak większość obyczajów tak i ten popłynął z osadnikami do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i był celebrowany w sposób szczególny na tej obcej i trudnej ziemi. Aż nastał rok 1800.
Wówczas to amerykanka z głową do interesów wymyśliła produkcję gotowych, pięknych i łatwych do nabycia kart walentynkowych. Masowa produkcja spowodowała pewnego rodzaju szał walentynkowy a co za tym idzie rozwój całego przemysłu walentynkowego. W krótkim czasie ten amerykański patent wrócił na stary kontynent i chcąc nie chcąc co roku wszyscy mu ulegamy.
Dobre to czy złe? Każdy niech sam oceni, ale na pewno nie czysto amerykańsko-pogańsko-komercyjne. Pamiętajmy Św. Walenty pierwszy wysłał „walentynkę”.
