PAIH: Sprawa Biura w Algierii zamieciona pod dywan?
Ostatnia Rada Nadzorcza PAIH SA (Polska Agencja Inwestycji i Handlu SA) w dniu 30 marca 2026 oraz Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy z dnia 31 marca nie dokonały zmian w zarządzie Spółki. Jak wskazują sygnaliści, prezes Andrzej Dycha, działacz PSL, to blisko znajomy Waldemara Pawlak, a wiceprezes Magdalena Skarzyńska miała być widywana na spotkaniach z politykami takimi jak. Np. Jan Bury, Jan Strzeżek czy Jacek Tomczak lub w Sejmie, zabezpieczając tym samym swoje interesy żeby nikt jej nie usunął ze stanowiska.
Wracając do zdarzenia z lutego br tj. przesłuchań pracowników przez panią wiceprezes Skarżyńską dot. korespondencji prywatnej w której przesyłają sobie link do naszych artykułów (i wymownego milczenia w sprawie MRiT), jak informują sygnaliści, podobne sytuacje miały już miejsca, m.in. :
– dotyczące sytuacji rekrutacji na kierownika do biura PAiH w Rijadzie, po której podobne telefony były wykonywane do osób, które musiały tłumaczyć się przez telefon z postępowania rekrutacyjnego. [Dodajmy, ze Pani Wiceprezes Magdalena Skarżyńska nie nadzoruje Departamentu Wsparcia Eksportu tylko Prezes Andrzej Dycha]
– Zamiatanie pod dywan sprawy pana … z biura w Algierze i zwolnieniu jego przełożonego, który chciał wyjaśnień zaistniałych nieprawidłowości. Dodajmy, że pracownik nadal pracuje pomimo zgłaszanych wobec niego wątpliwości, a sprawa zamieciona została przez kierownictwo i Departament Bezpieczeństwa.
Jeżeli byłaby to prawda (a nie mamy żadnych poszlak, by sądzić inaczej), świadczyłoby to, że mamy do czynienia nie z jakimś pojedynczym zdarzeniem, ale z szerszym zjawiskiem i swoistym parasolem ochronnym nad nieprawidłowościami.
Wymieniona sprawa biura w Algierii wykracza przy tym poza samym PAIH SA, bo dotyka także naszą placówkę dyplomatyczną w tym kraju (czyli MSZ).
Konflikt rodzinny
Spór, którego dotyczą ujawnione materiały, miał swoje źródło w konflikcie prywatnym pomiędzy pracownikiem Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu S.A. a urzędnikiem służby konsularnej Ambasady RP w Algierze, pozostającymi wcześniej w relacji osobistej. Z korespondencji wynika, że konflikt ten stopniowo przeniósł się z poziomu życia prywatnego na obszar funkcjonowania instytucji państwowych.
Kluczowym elementem sporu stała się kwestia wydania wizy dla osoby powiązanej z jedną ze stron wynika, że sytuacja w Zagranicznym Biurze Handlowym w Algierze była związana z konfliktem prywatnym byłego małżeństwa osoby z konsulatu RP … oraz pracownika PAIH – … Po rozwodzie pracownik PAiH związał się z zamężną Algierze, posiada z nią dziecko i w momencie gdy nie otrzymała wizy do Polski podjął prywatną vendettę względem swojej byłej żony w MSZ narażając tym samym reputację Agencji.
Nazwiska osób znane są redakcji, ale jako że sprawa dotyczy prywatnego rodzinnego konfliktu postanowiliśmy ich nie wymieniać, ani też podawać ich funkcje. Ważniejsze bowiem jest jak ten prywatny konflikt odbił się na relacjach z innymi instytucjami i jaka była reakcja władz Spółki.
Konflikt przenosi się na poziom instytucjonalny
Konflikt ten przeniósł się na poziom instytucjonalny, wpływając na relacje pomiędzy: Polską Agencją Inwestycji i Handlu S.A., Ambasadą RP w Algierze, Ministerstwem Spraw Zagranicznych, partnerami gospodarczymi.
W korespondencji wskazywano, że działania pana … miały charakter emocjonalny i osobisty, polegały na wywieraniu nacisku wizowego w sprawie prywatnej, obejmowały składanie skarg do MSZ i szerokie rozsyłanie korespondencji, mogły godzić w wizerunek PAIH, MSZ oraz relacje dyplomatyczne RP.
Ambasada RP w Algierze wskazywała jednocześnie, że: decyzje wizowe były podejmowane prawidłowo, naciski pana … były nieuprawnione, jego działania destabilizowały współpracę instytucjonalną.
Z analizy wynika, że bezpośredni przełożony: Podejmował próby mediacji i łagodzenia konfliktu, wspierał obie strony sporu, dążył do utrzymania współpracy PAIH–Ambasada, reagował na prośby strony dyplomatycznej o stabilizację relacji. Informował przełożonych i centralę PAIH o eskalacji problemu przekazywał korespondencję z Ambasadą RP w Algierze, wskazywał na zagrożenie dla wizerunku instytucji, sygnalizował brak reakcji Agencji.
Według informacji pracownik Agencji podejmował działania zmierzające do wpłynięcia na decyzje wizowe, kierował skargi do Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz prowadził szeroką korespondencję w tej sprawie, wykorzystując przy tym narzędzia i autorytet wynikający z pełnionej funkcji służbowej. Strona dyplomatyczna wskazywała natomiast, że procedury wizowe zostały przeprowadzone zgodnie z prawem, a podejmowane naciski miały charakter nieuprawniony i negatywnie wpływały na współpracę pomiędzy Ambasadą RP w Algierze a Polską Agencją Inwestycji i Handlu.
Z czasem konflikt zaczął oddziaływać na bieżące funkcjonowanie Zagranicznego Biura Handlowego w Algierze oraz relacje instytucjonalne między PAIH, Ministerstwem Spraw Zagranicznych i partnerami zagranicznymi. Wewnętrzne sygnały ostrzegawcze wskazywały na ryzyko reputacyjne dla państwa oraz możliwość naruszenia standardów etycznych w administracji publicznej. Pomimo wielokrotnych zgłoszeń kierowanych do przełożonych w Agencji, z dokumentów nie wynika, aby podjęto skuteczne działania wyjaśniające lub dyscyplinujące, co doprowadziło do eskalacji napięcia oraz konsekwencji personalnych wobec osoby zgłaszającej nieprawidłowości.
Co zrobiły władze PAIH?
Z naszych informacji wynika, że pani wiceprezes ochroniła pracownika z Algierii, nie przedłużyła natomiast umowy osobie, która zgłaszała nieprawidłowości. Ponadto kierownictwo Departamentu Wsparcia Eksportu kolejno nie podejmowało odpowiednich kroków w celu wyjaśnienia sytuacji:
Dyrektor Departamentu Bezpieczeństwa – Jacek Sadowski, brak skutecznych działań wyjaśniających, brak reakcji zabezpieczającej interes instytucji, brak wdrożenia procedur właściwych dla zgłoszonych nieprawidłowości.
Wicedyrektor Departamentu Wsparcia Eksportu odpowiedzialny za Region Afryka I Bliski Wschód – Ben Sassi. brak działań nadzorczych wobec podległego obszaru Afryka i Bliski Wschód, brak reakcji na sygnały o ryzyku reputacyjnym i dyplomatycznym, pozostawienie zgłoszeń bez rozstrzygnięcia.
Dyrektor Departamentu Wsparcia Eksportu – najpierw Elwira Gross-Gniot [wówczas Gross-Gołacka] i Maciej Srebro. Brak skutecznej reakcji kierowniczej, brak działań dyscyplinujących wobec pana … utrzymanie stanu bezczynności mimo eskalacji konfliktu.
Pracownik natomiast do dziś pracuje i ma się dobrze pomimo innych związanych z nim zastrzeżeń w sferze obyczajowej zgłaszanych do Departamentu Bezpieczeństwa.
Jeżeli informacje powyższe zostałyby potwierdzone, to świadczyłoby fatalnie o funkcjonowaniu całej instytucji. Problem jednak w tym, że prawdopodobnie nie było woli wyjaśnienia.
Pytania do PAIH i właściwych instytucji
Pytania wymagające wyjaśnienia przez Polską Agencję Inwestycji i Handlu S.A. oraz właściwe instytucje państwowe
1. Czy kierownictwo Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu posiadało wiedzę o konflikcie prywatnym pracownika ZBH w Algierze z przedstawicielem służby konsularnej RP, zanim spór wpłynął na relacje instytucjonalne?
2. Jakie dokładnie działania podjął pracownik Agencji w celu uzyskania wizy dla osoby powiązanej ze sporem i czy działania te były zgodne z procedurami oraz standardami etycznymi służby publicznej?
3. Czy do Ministerstwa Spraw Zagranicznych wpływały skargi w tej sprawie oraz jaka była oficjalna odpowiedź resortu na zgłaszane naciski dotyczące procedur wizowych?
4. Dlaczego – pomimo wielokrotnych sygnałów ostrzegawczych – w PAIH nie wszczęto formalnego postępowania wyjaśniającego ani nie zastosowano środków nadzorczych wobec osoby, której dotyczyły zgłoszenia?
5. Jaką rolę w sprawie odegrał Departament Bezpieczeństwa PAIH i czy przeprowadzono jakąkolwiek analizę ryzyka reputacyjnego dla państwa oraz relacji dyplomatycznych RP?
6. Czy decyzje kadrowe podjęte wobec osoby zgłaszającej nieprawidłowości były w jakikolwiek sposób powiązane z dokonanymi przez nią zgłoszeniami?
7. Czy w Agencji funkcjonują skuteczne mechanizmy ochrony sygnalistów i czy zostały one zastosowane w tej sprawie?
8. Jak konflikt wpłynął na funkcjonowanie Zagranicznego Biura Handlowego w Algierze oraz współpracę PAIH z Ambasadą RP i partnerami gospodarczymi?
9. Czy Rada Nadzorcza PAIH została poinformowana o sprawie, a jeśli tak – jakie działania nadzorcze podjęto?
10. Jakie systemowe zmiany zostaną wprowadzone, aby zapobiec podobnym sytuacjom w przyszłości i zapewnić transparentność działań instytucji publicznych?
11. Czy brak podjęcia działań przez osoby wskazywane w kontekście sprawy mógł wynikać z obaw przed reakcją Prezes PAIH Magdaleny Skarżyńskiej?
12. Czy brak podjęcia działań przez osoby wskazywane w kontekście sprawy mógł wynikać z wewnętrznej kultury organizacyjnej ograniczającej możliwość zgłaszania i wyjaśniania nieprawidłowości?
(A.Z., D.K.)
