Koszty energii silnie wpływają na wyniki firm.
Pod presją jest wiele branż w Polsce
RAPORT KRAJOWEJ IZBY GOSPODARCZEJ I POLENERGII
Wysokie ceny energii mogą znacząco obniżyć zyski firm, a w skrajnych przypadkach doprowadzić nawet do strat. Jak się okazuje, u niemal 35% badanych branż koszty energii przekraczają aż 30% wypracowanego wyniku finansowego, a u ponad 21% badanych branż koszty energii stanowią ponad 3% wszystkich kosztów – takie wnioski płyną z raportu „Transformacja energetyczna w praktyce. Kto i dlaczego potrzebuje energii z OZE” przygotowanego przez Krajową Izbę Gospodarczą i Polenergię. Pod lupę wzięto 224 branże i przeanalizowano, które z nich najmocniej odczują zmienność cen energii.
To energia staje się dziś testem odporności biznesu, a jej koszty należą do kluczowych czynników wpływających na rentowność przedsiębiorstw. Wiele branż jest narażonych na zmienność cen. Dotyczy to nie tylko tradycyjnych sektorów przemysłowych, ale również wielu innych gałęzi gospodarki, które nie są typowymi przykładami branż energochłonnych. Polenergia, największa prywatna grupa energetyczna oraz Krajowa Izba Gospodarcza, największa niezależna organizacja biznesu w Polsce, sprawdziły, które branże mogą najdotkliwiej odczuwać zmiany cen energii.
W tym celu przeanalizowano prezentowane przez Główny Urząd Statystyczny dane dotyczące wyników branż, sporządzone w oparciu o sprawozdania przekazane przez ponad 51 tys. firm zatrudniających 10 i więcej osób. Branż, których dane zostały przenalizowane, było 224.
Wpływ cen energii na przedsiębiorstwa ma znacznie więcej wymiarów niż sam udział energii w kosztach operacyjnych. W zależności od branży ryzyko może dotyczyć struktury kosztów, marży, wyniku finansowego, konkurencyjności, a w niektórych przypadkach również pośredniego wpływu poprzez łańcuch dostaw. Dlatego ocena ekspozycji przedsiębiorstwa na ceny energii wymaga spojrzenia na kilka uzupełniających się wskaźników, a nie na jedną miarę energochłonności. \
W tym kontekście najważniejszym wnioskiem dla przedsiębiorstw nie jest wybór jednego konkretnego instrumentu zabezpieczającego ceny energii, lecz przejście od reaktywnego do systematycznego zarządzania ryzykiem związanym z cenami energii elektrycznej. Ostatecznie analiza prowadzi do wniosku, że ceny energii powinny być traktowane jako jedna z istotnych zmiennych strategicznych przedsiębiorstwa.
To z kolei oznacza potrzebę świadomego pomiaru własnej ekspozycji, identyfikacji głównych źródeł ryzyka oraz uwzględniania różnych scenariuszy w planowaniu działalności”. – Dr Inż. Andrzej Brożek Dyrektor Departamentu Analiz Polenergii
Jak wynika z raportu, dla blisko 35 proc. branż koszty energii są porównywalne z co najmniej 30 proc. wyniku finansowego. Oznacza to, że wzrost cen energii może znacząco obniżyć rentowność firm, a w skrajnych przypadkach prowadzić do strat. Najbardziej narażone są m.in. przemysł włókienniczy, towarowy transport kolejowy oraz obsługa nieruchomości. Wg raportu, w największym stopniu wpływ kosztów energii na działalność operacyjną, odczuwają branże związane z obsługą nieruchomości oraz pasażerskiego transportu kolejowego.
Wbrew powszechnym opiniom, że branż energochłonnych w polskiej gospodarce jest ok. 3–5%, z analizy wynikło, że jest ich ponad 21%. Są to branże, które przekroczyły próg 3 proc. wydatków na energię, co klasyfikuje je do energochłonnych i silnie zależnych od zmian cen energii.
W raporcie znalazło się też zestawienie analizowanych branż pod kątem stosunku kosztów energii w przychodach. Co piąta badana branża (20,0%) przekroczyła próg 3%, co oznacza, że nawet niewielki wzrost cen energii może szybko i bezpośrednio ograniczać zyski ze sprzedaży produktów. W zestawieniu znalazło się także porównanie wydatków na energię z wydatkami na wynagrodzenia pracowników. Okazało się, że wysokie koszty energii coraz mocniej wpływają na zdolność firm do kształtowania funduszu płac zapewniającego pracownikom atrakcyjne wynagrodzenia, ograniczając przestrzeń do podnoszenia płac i konkurowania o pracowników.
Już dziś trudno sprzedać towary czy usługi, których wytworzenie wymagało energii emisyjnej, a za kilka lat może to być praktycznie niemożliwe – nie zechcą ich ani klienci indywidualni, ani biznesowi, a swoje dokłada też sektor bankowy, coraz szybciej ograniczający finansowanie takiej działalności.
Dodatkowo ostatnia dekada nauczyła nas, że zdarzenia, które kiedyś zdarzały się raz na sto lat, dziś potrafią wystąpić kilka razy pod rząd. W takich warunkach transformacja energetyczna przestaje być kwestią wyboru, a staje się warunkiem przetrwania – dlatego zarządzanie ryzykiem energetycznym powinno na stałe wejść do strategii biznesowej, a nie pojawiać się dopiero w kryzysie”. – Piotr Soroczyński Główny ekonomista Krajowej Izby Gospodarczej
Zakup energii przez przedsiębiorstwa nie sprowadza się wyłącznie do jednorazowego wyboru dostawcy. Jest to decyzja dotycząca zarządzania ryzykiem kosztowym w horyzoncie czasowym, w której kluczowe znaczenie ma dobór struktury zakupu najlepiej odpowiadającej profilowi zużycia, możliwościom finansowym oraz akceptowalnemu poziomowi ryzyka konkretnego przedsiębiorstwa.
W czasach dynamicznie zmieniających się warunków rynkowych firmy potrzebują przede wszystkim przewidywalności i możliwości długoterminowego planowania kosztów. Ostatnie dwa miesiące pokazały jak drastycznie mogą wzrastać ceny energii na giełdach towarowych. Przedsiębiorcom będzie coraz trudniej sprzedawać produkty czy usługi, przy których wytworzeniu wykorzystywano energię emisyjną.
Z czasem problem będzie tylko narastać, ponieważ z jednej strony można oczekiwać zaostrzania regulacji dla wysokoemisyjnych biznesów, a z drugiej ograniczania wsparcia przez instytucje finansowe. Wspieramy firmy w ich zielonej transformacji, która jest dziś inwestycją w ich odporność i przyszłą pozycję konkurencyjną na rynku”. Ireneusz Sawicki – Wiceprezes Polenergia Obrót
Raport to także praktyczne narzędzie diagnostyczne dla firm, które mogą porównać swoje dane, a wnioski z analizy wykorzystać do wzmocnienia biznesu.
