Odrzucenia w pierwszym czytaniu rządowego projektu nowelizacji Kodeksu karnego, który zakłada zaostrzenie kar m.in. za najcięższe przestępstwa, domaga się Koalicja Obywatelska. Reszta klubów i kół sejmowych ma zastrzeżenia do proponowanej reformy, ale jest gotowa do dalszych prac nad projektem.
W środę Sejm rozpoczął procedowanie projektu obszernej nowelizacji Kodeksu karnego, który przygotowało Ministerstwo Sprawiedliwości. Projekt przewiduje m.in. zaostrzenie kar za najcięższe przestępstwa, wprowadzenie tzw. bezwzględnego dożywocia, konfiskatę aut pijanym kierowcom, nowe typy przestępstw i podwyższenie kar za przyjmowanie łapówek.
Podczas pierwszego czytania projektu w Sejmie wiceszef MS Marcin Warchoł przekonywał, że surowość sankcji jest tak samo ważna jak nieuchronność kary.
„Surowa kara ma skutek odstraszający i zapewnia, że wszystkim żyje się bezpieczniej. (…) Statystyki pokazują, że surowe prawo karne jest skutecznym prawem i kara powinna pełnić funkcję prewencyjną i odstraszającą”
– mówił Warchoł.
Zwrócił przy tym uwagę, że proponowane zmiany uelastycznią sankcje i zapewnią większą sprawiedliwość wyroków. Jak mówił, proponowana reforma to wypowiedzenie wojny przestępcom seksualnym, pijanym kierowcom i multirecydywistom. Zauważył też, że surowiej karane będą oszustwa i korupcja na wysoką skalę.
Poseł PiS Piotr Sak pozytywnie ocenił proponowane zapisy i wskazał, że należy kontynuować prace nad nimi w komisji.
„Zaprezentowane zmiany w istocie niosą głęboką reformę prawa karnego. Wprowadza się szereg instytucji, narzędzi i instrumentów, które wzmacniają reakcję prawno-karną na niepożądane zjawisko, jakim jest czyn zabroniony. Zwiększają także poziom oraz zakres ochrony szeregu dóbr prawnych, w szczególności życia, zdrowia oraz wolności seksualnej”
– powiedział Sak.
Krytycznie o przedstawionej reformie wypowiedział się z kolei poseł KO Tadeusz Zwiefka, który w imieniu swojego klubu złożył wniosek o odrzucenie rządowego projektu w całości w pierwszym czytaniu.
„Surowość kar, a także ich zakres to tylko jeden z elementów. Natomiast to, co obserwujemy w państwa działalności, to element główny. Represyjność systemu wymiaru sprawiedliwości w Polsce to coś, co wybija się na pierwszy plan”
– mówił poseł do przedstawicieli resortu sprawiedliwości. Zauważył przy tym, że żadna ze zgłoszonych przez środowisko prawnicze uwag do projektu nie została uwzględniona.
Wiele zastrzeżeń do projektu zgłosili też przedstawiciele Lewicy, PSL, Konfederacji i Polski 2050. Wyrazili przy tym gotować do dalszych prac w komisji nad proponowanymi rozwiązaniami.
Przygotowana przez MS reforma Kodeksu karnego zakłada m.in. podniesienie górnej granicy terminowej kary pozbawienia wolności z 15 do 30 lat przy jednoczesnej likwidacji osobnej kary 25 lat więzienia. Wydłużono też okres przedawnienia zbrodni zabójstwa z 30 do 40 lat. Propozycja wprowadza też nowy typ przestępstwa – przyjęcie zlecenia zabójstwa. Karalne ma być też przygotowanie do zabójstwa.
Zmiany przewidują też wprowadzenie kary tzw. bezwzględnego dożywocia, czyli kary dożywotniego pozbawienia wolności bez możliwości warunkowego zwolnienia. Decyzja o tym będzie zależała od uznania sądu, który będzie mógł wymierzyć tę karę w dwóch sytuacjach: jeżeli sprawca był skazywany już wcześniej za najpoważniejsze, określone przestępstwa lub jeżeli jego wyjście na wolność będzie zagrażało bezpieczeństwu ludzi.
W projekcie zaproponowano też zaostrzenie kar za przestępstwa o charakterze seksualnym. Za zgwałcenie ze szczególnym okrucieństwem będzie grozić kara od 5 do 30 lat więzienia albo dożywocie; dziś jest to do 15 lat więzienia. Takiej samej karze podlegać będzie zgwałcenie dziecka, które obecnie zagrożone jest karą od 3 do 15 lat więzienia. Przestępstwa pedofilii nie będą się też przedawniać.
Wzrosną też wymiary kar za m.in. rozbój, porwanie dla okupu, handel ludźmi, kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą czy pozbawienie wolności ze szczególnym udręczeniem. Projekt wprowadza też nowe typy przestępstw. Karalne ma być m.in.: zlecenie zabójstwa, przygotowania do zabójstwa, uchylanie się od naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, wymuszenie mienia poprzez szantaż.
Proponowane zmiany zakładają też konfiskatę pojazdu prowadzonego przez pijanego kierowcę. Przepadek auta będzie stosowany w przypadkach gdy kierowca ma co najmniej 1,5 promila, jeśli spowodowuje wypadek przy zawartości co najmniej 0,5 promila alkoholu we krwi lub niezależnie od stopnia stanu nietrzeźwości w sytuacji recydywy.
Projekt powiela wiele rozwiązań z obszernych zmian prawa karnego z czerwca 2019 r., których sposób uchwalenia zakwestionował Trybunał Konstytucyjny. TK wskazał, że projekt noweli był procedowany w niewłaściwym trybie i bez zachowania wymaganych terminów – Sejm bowiem uchwalił wtedy nowelizację w ciągu dwóch dni.
SEJM, OBRADY SEJMU, KO, KODEKS KARNY, MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI, ZAOSTRZENIE KAR
