Ukazało się sprawozdanie finansowe Zamojskich Zakładów Zbożowych, spółki zależnej od KGS. Powiedzieć, że sytuacja finansowa spółki jest zła to jakby nic nie powiedzieć.
Finansowa strata
Rachunek zysków i strat za rok obrotowy od 01.07.2023 roku do 30.09.2024 roku wykazał stratę netto w wysokości -4 497 325,07 zł. Planowana strata Zamojskich Zakładów Zbożowych za rok 2023/24 wynosiła -594 tys złotych. A zatem co się stało?
W spółkach państwowych gdy ponosi się stratę, zazwyczaj zrzuca się odpowiedzialność zgodnie z dowcipem o 3 kopertach na poprzedniego prezesa, a następnie na koniunkturę. Poprzedni prezes odszedł jeszcze w poprzednim roku obrotowym (2022/23), zatem pozostała koniunktura.
Wiele wydarzeń, którymi wypełniony był sezon 2023/2024 pozostanie w naszej pamięci na długo, bo następując po okresie pandemii i wybuchu wojny, pełen był przełomowych dla rynków rolnych wydarzeń. To, co się zdarzyło z cenami płodów rolnych i nawozów w 2023 roku, jak zacisnęły się cenowe nożyce, pamiętają wszyscy.
– pisze zarząd w sprawozdaniu.
Należy docenić językowy kunszt, ale sprawozdanie z działalności nie powinno być literacką opowieścią, tylko rzetelnym odzwierciedleniem stanu faktycznego. A rok 2023/24 nie był taki zły jak ten poprzedni, kiedy całkowicie wywróciły się trendy cenowe. Owszem były spadki cenowe, ale też i były wzrosty. Można było zatem zarobić, ale …
Dziwne transakcje zbożowe
Według informacji ZZZ:
W okresie 01-07-2023 do 30-09-2024 spółka dokonała sprzedaży na rzecz Przedsiębiorstwa Zbożowo-Młynarskiego „PZZ” w Stoisławiu S.A rzepaku na kwotę 5 125 769,46 zł ; pszenicy na kwotę 26 786 192,96 zł ; wyrobów mącznych na kwotę 21 466,89 zł. ; usługi składowania zbóż na kwotę 1 183 471,97 zł
W okresie od 01-07-2023 do 30-09-2024 spółka dokonała zakupu od Przedsiębiorstwa Zbożowo-Młynarskiego „PZZ’ w Stoisławiu pszenicy na kwotę 18 758 277,76 zł oraz zakupu przetworów zbożowo-mącznych na kwotę 866 486,39 zł.
Przypomnijmy w lipcu 2023 roku KGS doprowadziła do zawarcia umowy pomiędzy ZZZ a PZZ Stoisław. Na czym umowa polegała w praktyce? Skup prowadzi PZZ Stoisław przy wykorzystywaniu infrastruktury Zamojskich Zakładów Zbożowych. Następnie część zakupionego zboża (pszenicy) odsprzedawano ZZZ, gdyż ten potrzebował na cele produkcyjne (mąkę).
W sprawozdaniu nie poinformowano jakie ilości pszenicy oraz przetworów zbożowo-mącznych, i po jakich cenach ZZZ sprzedał i kupił od PZZ Stoisław, ale można spróbować to oszacować. Jeżeli przyjąć średnią cenę pszenicy na poziomie 850-900 zł to odkupiono 20-22 tys. ton uprzednio sprzedanej pszenicy do PZZ Stoisław. Jak już informowaliśmy ZZZ kierowany przez p.o. prezesa Jacka Łukaszewicza (b. dyrektora ds. surowców w PZZ Stoisław) w niektórych przypadkach według informatorów „przepłacał” za towar na rzecz PZZ Stoisław, podobno nawet o 200 zł/t. Ze sprawozdania nie dowiemy się jaki był ostateczny wynik finansowy na tych transakcjach.
Jak na ironię, ww. praktyki uzasadniano w celu utrzymania działalności oraz poprawy trudnej sytuacji finansowej Zamojskich Zakładów Zbożowych (sic). Dodajmy, że fakt takich praktyk był znany ówczesnemu prezesowi KGS Markowi Zagórskiemu a także Rafałowi Małeckiemu, dyrektorowi nadzoru właścicielskiego w KGS (a zarazem przewodniczącemu rady nadzorczej PZZ Stoisław).
Gdyby takowych praktyk nie stosowano, może byłaby szansa na uzyskanie zrównoważonego wyniku. A tak…
W „nagrodę” za tak „dobre zarządzanie” Jacek Łukaszewicz został awansowany na prezesa Elewarru (od 1 maja 2024).
Skoro spółka dołuje, to zwiększamy zatrudnienie i wynagrodzenia?
Gdy spółka przeżywa trudności, zazwyczaj kierownictwo próbuje kontrolować wydatki, także wynagrodzenia. Jednak w ZZZ wyznawano inną filozofię.
Według stanu na dzień 30 czerwca 2023 roku zatrudnionych było 75 osób, a 30 września 2024 roku już 77 osób. Co ciekawe zwiększyła się liczba osób w administracji o 1, zmniejszyła się w młynie o 2 osoby. W innych wydziałach zwiększono lub utrzymano na tym samym poziomie. Średnioroczne zatrudnienie w etatach zwiększyło się o 1 i to wśród pracowników nieprodukcyjnych. Niby niewiele, ale w trudnej sytuacji finansowej takie działanie nie jest zrozumiałe.
Wydatki na wynagrodzenia wzrosły jeszcze więcej. Wysokość wynagrodzeń bez ubezpieczeń w roku 2017/18 wynosiła 5,167 mln zł, w roku 2021/22 – 5,374 mln zł, 2022/23 – 5,806 mln zł, o tyle już w 2023/24 r. nastąpił znaczący wzrost aż do 7,252 mln zł (z tym że rok obrotowy jest o 3 miesiące dłuższy).
Tego obrazu nie zmieni fakt, że w lutym 2024 roku ówczesny właściciel tj. Elewarr zlikwidował 3-osobową radę nadzorczą. Oszczędność z tego tytułu nie była wielka, wynagrodzenie rady nadzorczej w ciągu 8 miesięcy funkcjonowania wynosiło 52 tys. złotych. Z kolei wynagrodzenie samego zarządu wynosiło 410,7 tys. złotych.
Spółka nie tylko nie wykorzystała szansy na restrukturyzację i zwiększenia efektywności zatrudnienia, ale nie skontrolowała poziomu wydatków z tytułu wynagrodzeń, co oczywiście odbija się także na jej wyniku finansowym.
Ujemna wartość ZZZ?
Kapitały (fundusze) własne, na dzień 30 września 2024 r. były ujemne i wynosiły -14,206 mln zł wobec -9,709 mln zł 30 czerwca 2023; Zmiany w kapitale (funduszu) własnym za rok obrotowy od 01.07.2023 roku do 30.09.2024 roku wykazał spadek o kwotę 4,497 mln zł.
Zobowiązania i rezerwy wynosiły 40,592 mln zł z czego 32, 679 mln zł stanowiły zobowiązania wobec jednostek powiązanych.
Równocześnie aktywa obrotowe wynosiły zaledwie 14,964 mln zł z czego zapasy stanowiły 8,391 mln zł, należności krótkoterminowe 5,242 mln zł. Spółka dysponowała środkami pieniężnymi w kasie i na rachunkach w wysokości niecałych 717 tys. złotych.
Spółka planowała wskaźnik płynności bieżącej na poziomie 1,65, co oznaczało, że planowała posiadać 1,65 zł aktywów obrotowych na każdą złotówkę zobowiązań krótkoterminowych. Uzyskany poziom jest niski. W roku obrotowym 2023/24 wskaźnik płynności bieżącej wynosi 0,40, co oznacza spadek o 1,25 punktów procentowych. W odpowiedzi na te trudności, Spółka starała się o zewnętrzne wsparcie finansowe, wdrażając mechanizm cash pooling od czerwca 2024 roku, a także wnioskując o dokapitalizowanie Spółki w 2024 roku…
Wskaźnik ogólnego zadłużenia (zobowiązania i rezerwy na zobowiązania / aktywa ogółem) w roku obrotowym 2022/23 wyniósł 126,47%, co oznacza, że firma posiadała zadłużenie przekraczające wartość swoich aktywów. W celu zapewnienia dalszej spłaty zobowiązań, w dniu 31 sierpnia 2023 r., spółka zaciągnęła pożyczkę od Spółki KGS S.A. w kwocie do 32,5 mln zł. Pożyczka miała charakter odnawialny, co oznacza, że mogła być wielokrotnie uruchamiana i spłacana w okresie jej obowiązywania. Dodatkowo, spółka opracowała program naprawczy.
W roku obrotowym 2023/24 wskaźnik ogólnego zadłużenia wzrósł do 153,84 co oznacza wzrost o 27,37 punktów procentowych (z 126,47% do 153,84%). Wzrost ten wskazuje, że Spółka zwiększyła swoje zadłużenie w stosunku do aktywów.
Wartość likwidacyjna według wzoru Wilcoxa wskazuje wartość ujemną w wysokości ponad 23 mln złotych.
I jak to było w piosence Lady Pank … Mniej niż zero
Całkowite uzależnienie od KGS?
ZZZ zawarła umowę pożyczki z dnia 31 sierpnia 2023 roku z Krajową Grupą Spożywczą S.A. z siedzibą w Toruniu na kwotę 35.000.000 PLN. – termin spłaty 30.09.2024 r. Aneksem nr 1 z dnia 20.09.2024 r. do umowy pożyczki zawartej w dniu 31 sierpnia 2023 r. wydłużono termin spłaty pożyczki do dnia 31 marca 2025 roku. Dlaczego? Bo spółka nie była w stanie ją spłacić.
Uruchomione transze – 40 950 000,00 zł, Spłacono transze – 12 900 000,00 zł, Stan zobowiązania (kapitał do spłaty) na 30.09.2024 r. wyniósł 28 050 000,00 zł, Stan zobowiązania (odsetki do spłaty) na 30.09.2024 r. – 154 005,90 zł. W okresie 01.07.2023-30.09.2024 r. spółka zapłaciła 1 679 292,46 zł odsetek.
W celu przykrycia fatalnej sytuacji spółki, nowy właściciel czyli KGS podjął decyzję o dokapitalizowaniu.
W dniu 19.12.2024 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki na mocy Uchwały nr 3 w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego spółki ‘’Zamojskie Zakłady Zbożowe’’ Sp. z o. o., poprzez ustanowienie nowych udziałów, podwyższono kapitał zakładowy Spółki z kwoty 3 207 500,00 zł do kwoty 28 207 500,00 zł. Przekazane środki finansowe w kwocie 25 000 000,00 zł w dniu 23.12.2024 r. pozwoliły na całkowitą spłatę pożyczki z dnia 31.08.2023 r. otrzymanej od KGS S.A., a tym samym na obniżenie kosztów finansowych z tytułu odsetek i poprawę bieżącej płynności Spółki.
Innymi słowy KGS przekazał 25 mln zł dla ZZZ celem spłaty przez tą ostatnią pożyczki od KGS. Chylimy czoła przed kreatywnością KGS w zakresie „ukrywania” faktu niespłacalności pożyczki. Gdyby umorzono pożyczkę a nie dokapitalizowano celem spłaty, trzeba by wówczas ten fakt ujawnić w księgach i wytłumaczyć się. A tak, ni widu, ni słychu.
Znacząca niepewność dotycząca kontynuacji działalności?
Ze sprawozdania finansowego, wynika że:
występują przesłanki zagrożenia kontynuacji działalności Spółki wynikające m. in. z strat netto poniesionych w roku obrotowym 01.07.2022-30.06.2023 r. w kwocie -26 353 765,79 zł oraz w roku obrotowym 01.07.2023-30.09.2024 r. w kwocie -4 497 325,07 zł, które spowodowały wystąpienie ujemnego k. własnego i ujemnego kapitału obrotowego netto. Pomimo występowania ww. zagrożeń w ocenie Zarządu Spółki, założenie kontynuacji działalności jest zasadne.
W związku z występowaniem ujemnych kapitałów własnych Zarząd podjął Uchwałę nr 3/11/2024 z dnia 13.11.2024 r. w sprawie wniosku dotyczącego podjęcia uchwały Zgromadzenia Wspólników w sprawie dalszego istnienia spółki. W uzasadnieniu do Uchwały wskazano argumenty przemawiające za zasadnością kontynuowania działalności Spółki, takie jak przede wszystkim zaplanowane dokapitalizowanie, które pozwoli na spłatę pożyczki udzielonej przez KGS S.A. i uzyskanie tym samym zmniejszenia zobowiązań finansowych spółki. Nadto, omówiono także szereg inwestycji mających na celu wzmocnienie marki i dalszy rozwój potencjału spółki, a także przedstawiono założenia skupowe i produkcyjne na najbliższe lata, które pozwolą na osiąganie przez spółkę zysków.
W dniu 08.11.2024 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki na mocy Uchwały nr 1 w sprawie zatwierdzenia Korekty Projekcji finansowych spółki ‘’Zamojskie Zakłady Zbożowe’’ Sp. z o. o. na lata 2024/25-2028/29. Przedmiotowe Projekcje finansowe zakładają rozszerzenie możliwości operacyjnych Spółki m.in. poprzez zmianę strategii skupu i sprzedaży zbóż. Umożliwi to zaplanowana inwestycja w zakup paczkarki do mąk pszennych, która zwiększy wydajność produkcji wyrobów gotowych.
W nowej prognozie założono zwiększenie wolumenu zakupionego i sprzedawanego towaru, co wynika oceny zdolności Spółki na rynku lokalnym i krajowym. Przyjęto strategię szybkiej rotacji towarem przeznaczonego do dalszej odsprzedaży i magazynowanie wolumenu niezbędnego do procesów przemiałowych…
W dniu 20.11.2024 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki na mocy Uchwały nr 1 w sprawie dalszego istnienia spółki ‘’Zamojskie Zakłady Zbożowe” Sp. z o. o. postanowiło o kontynowaniu jej działalności.
Jak wynika z opinii biegłego rewidenta:
Zarząd Spółki ujawnił także działania podejmowane w celu ograniczenia tej niepewności, przygotowane w porozumieniu z jednostką dominującą Krajowa Grupa Spożywcza S.A., oparte na dokapitalizowaniu ze strony tej Spółki. Okoliczności te i uwarunkowania wskazują, że występuje znacząca niepewność, która może budzić poważne wątpliwości co do zdolności Spółki do kontynuacji działalności.
Księżycowa ekonomia?
Jak czytamy w sprawozdaniu działalności, nowy zarząd (prezes) przewidział w zakresie planowanych działań długofalowych, inwestycje:
• Modernizacja technologiczna istniejącego młyna – inwestycja mająca na celu zwiększenie wydajności młyna do 200 t/d. Szacunkowy koszt: 15-20 mln zł.
• Budowa nowego młyna – kompleksowa budowa nowego obiektu, który znacząco zwiększy moce produkcyjne spółki. Inwestycja mająca na celu zwiększenie wydajności młyna do 500 t/d. Szacunkowy koszt: 120-130 mln zł (w tym baza surowcowa o pojemności 20 tys. ton).
A zatem mania wielkości i kosztowne zamierzenia. Cóż każdy ma prawo do marzeń także nierealnych. Skąd ZZZ weźmie 150 mln zł? Czyżby liczono, że KGS (który w tym roku będzie miał stratę finansową, a i lata przyszłe mogą być ciężkie) sfinansuje te zamierzenia?
Dzięki dokapitalizowaniu przez KGS, Spółkę uratowano, przynajmniej na jakiś czas. Ale na nic się to nie zda, jeżeli nie nastąpią gruntowne zmiany w sposobie funkcjonowania spółki i myślenia, a tych jak na razie nie za bardzo widać.
