KGS: Burza wokół stawek za buraki oferowanych przez Spółkę
W swojej ofercie na sezon 2027 KGS proponuje 26 euro za tonę buraków kontraktowanych a 40 zł za tonę nadwyżkowych. Posłanka Magdalena Filipek-Sobczak (PIS) wniosła interpelację w której wprost zapytała, dlaczego państwowa spółka oferuje polskim plantatorom gorsze warunki niż zagraniczne koncerny. Co prawda w toku negocjacji Krajowa Grupa Spożywcza zmodyfikowała swoje stanowisko (32 euro/tona i 80 zł za nadwyżkowych) ale niesmak u plantatorów pozostał.
Mało korzystne warunki kontraktacji buraka cukrowego przez KGS
Jak zauważa pai Poseł Filipek-Sobczak:
W dniu 24 sierpnia 2026 r. Zarząd Krajowej Grupy Spożywczej SA przedstawił Radzie Związków Plantatorów Buraka Cukrowego propozycję warunków kontraktacji na kampanię 2027 r. Zgodnie z przedstawionymi informacjami zaproponowano cenę 26 euro za tonę buraków kontraktowanych oraz 40 zł za tonę buraków nadwyżkowych.
Jednocześnie do poziomu 26 euro ma zostać obniżona podstawa służąca do wyliczania premii za wczesne i późne dostawy. Zaproponowano również zwiększenie kosztu obsługi kompleksowej do 8 zł za tonę buraków. Szczególne zaniepokojenie budzi ponadto zapowiedź znacznego ograniczenia powierzchni kontraktacji, które – według przekazanych plantatorom informacji – może wynieść nawet 10 proc. w stosunku do bieżącego roku.
Jako przyczynę takiego działania wskazywana jest nadprodukcja oraz trudna sytuacja na rynku cukru. Propozycje te spotkały się ze zdecydowanym sprzeciwem przedstawicieli plantatorów. Zwracają oni uwagę przede wszystkim na rosnące koszty produkcji, w tym koszty środków ochrony roślin, nawożenia, paliwa, energii, pracy oraz usług rolniczych.
W tych warunkach istotne obniżenie opłacalności produkcji może spowodować, że część gospodarstw całkowicie zrezygnuje z uprawy buraka cukrowego… Krajowa Grupa Spożywcza SA jest spółką o szczególnym znaczeniu dla polskiego sektora rolno-spożywczego. Jej działalność powinna służyć nie tylko osiąganiu wyników ekonomicznych, ale również stabilizacji krajowego rynku rolnego oraz budowaniu trwałych relacji z polskimi producentami.
Nie można dopuścić do sytuacji, w której państwowa spółka będzie oferowała polskim rolnikom warunki mniej korzystne niż podmioty zagraniczne działające na naszym rynku. Uprawa buraka cukrowego jest również istotnym elementem bezpieczeństwa żywnościowego i gospodarczego państwa. Nadmierne ograniczenie krajowej produkcji może mieć konsekwencje wykraczające poza sytuację poszczególnych gospodarstw i wpływać w przyszłości na zdolności produkcyjne polskiego przemysłu cukrowniczego.
Powód: Spadek cen cukru i straty KGS
Jak wyjaśnia w odpowiedzi na interpelację wiceminister aktywów państwowych Grzegorz Wrona:
Z wyjaśnień przedstawionych przez KGS S.A. wynika, że warunki zakupu buraków cukrowych na kampanię cukrowniczą w 2027 r., zaproponowane Radzie Związków Plantatorów Buraka Cukrowego działającej przy KGS S.A. podczas spotkania w dniu 24 sierpnia 2026 r., były podyktowane przede wszystkim aktualną i prognozowaną sytuacją na rynku cukru oraz sytuacją finansową Spółki. Przedstawionych propozycji nie należy traktować jako warunków uzgodnionych między stronami, lecz jako wstępne stanowisko KGS S.A., oparte na rachunku ekonomicznym oraz realiach rynkowych, podlegające dalszym negocjacjom.
Głównym czynnikiem wpływającym na presję kosztową pozostaje cena cukru. Według danych Komisji Europejskiej średnia cena cukru białego w Unii Europejskiej wynosiła w kwietniu 2026 r. 502 euro za tonę wobec 540 euro za tonę rok wcześniej, co oznacza spadek o około 7%. Z kolei dane Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej wskazują, że w Polsce średnia cena sprzedaży cukru konfekcjonowanego w opakowaniach 1 kg wynosiła w marcu 2026 r. około 2,18 zł za kilogram, tj. o około 4% mniej niż rok wcześniej.
Pogarszająca się relacja cen skupu buraków cukrowych do cen sprzedaży cukru miała wpływ na ujemne wyniki finansowe KGS S.A. W roku obrotowym 2024/2025 Spółka poniosła stratę netto w wysokości 305,8 mln zł. Plan rzeczowo-finansowy na rok obrotowy 2025/2026 również zakłada osiągnięcie ujemnego wyniku finansowego netto. Zgodnie z prognozami tendencja ta utrzyma się także w kolejnych okresach, co wymusza podejmowanie działań zmierzających do optymalizacji kosztów we wszystkich obszarach działalności.
Należy zaznaczyć, że interes plantatorów w przypadku wzrostu cen cukru jest zabezpieczony poprzez mechanizm dodatkowego świadczenia uzależnionego od średniej ceny sprzedaży cukru (tzw. podział z zysku). Jeżeli średnia cena sprzedaży cukru w roku gospodarczym 2027/2028 przekroczy poziom 444 euro za tonę, Spółka dokona podziału nadwyżki z plantatorami w proporcji 50/50, zgodnie z obowiązującymi postanowieniami porozumienia branżowego.
W związku z powyższym KGS S.A. podkreśla, że zaproponowane warunki zakupu buraków cukrowych na kampanię 2027 r. uwzględniają zarówno aktualne uwarunkowania rynkowe, jak i konieczność zapewnienia ekonomicznej efektywności działalności Spółki. Jednocześnie należy podkreślić, że KGS S.A., jak dotychczas, deklaruje pełną gotowość do prowadzenia konstruktywnego dialogu z przedstawicielami plantatorów oraz dołoży wszelkich starań, aby proces negocjacyjny doprowadził do wypracowania rozwiązania akceptowalnego dla obu stron.
Odnosząc się natomiast do kwestii ograniczenia kontraktacji buraków cukrowych o 10%, należy wskazać, że proponowane ograniczenie ma charakter wstępny i nie stanowi ostatecznej decyzji KGS S.A. Ostateczny poziom kontraktacji zostanie ustalony w toku dalszych analiz i rozmów, w szczególności po przeprowadzeniu pogłębionych analiz dotyczących podaży cukru na rynku.
O czym nie mówi MAP i MRiRW?
Gorsze warunki kontraktacji oczywiście są pochodną dekoniunktury na rynku cukru, ale także błędna polityka kadrowa w ramach Grupy przyczyniła się do zwiększenia problemów.
