KGS w 2025 roku czeka rekordowa strata, a przyszłość nie jest różowa?
602,61 mln zł – taką straty według planu rzeczowo-finansowego KGS zamknie się rok obrotowy 2024/2025, potwierdzając w ten sposób moje szacunki jeszcze z czerwca 2024 r. (czyli na 4 miesiące przed rozpoczęciem roku obrotowego). Według informacji rzeczniczki KGS Dominiki Cieślak, przewidywana strata Grupy za obecny rok będzie mniejsza.
Zysk KGS mniejszy niż planowany i zapowiedziany.
Jak wynika z opublikowanego sprawozdania finansowego Krajowej Grupy Spożywczej rok 2023/24 zamknął się zyskiem, ale nieco niższym niż ten który zachwalał w mediach prezes Marek Zagórski. W listopadzie w piśmie do pracowników zarząd chwalił się zyskiem ponad 210 mln zł netto, tymczasem Spółka osiągnęła zysk za ten roku obrotowy – 191,416 mln złotych netto (wobec 430,729 mln zł rok wcześniej). Skąd ten mniejszy wynik?
Zrealizowany zysk brutto na sprzedaży w roku 2023/2024 wyniósł 717,8 mln zł i w stosunku do Planu rzeczowo – finansowego (840,6 mln zł) był niższy o 122,8 mln zł. Wynika to przede wszystkim z niższej marży na sprzedaży cukru w związku z niższą ceną sprzedaży o 149 zł/t tj. 3.201 vs 3.350 zł/t oraz mniejszą ilością sprzedaży o 21,4 tys. ton cukru…
– czytamy w sprawozdaniu z działalności. Ale nie tylko marża na cukier wpłynęła na wynik.
Ponadto, dokonano wyceny rynkowej nieodpłatnych praw do emisji CO2, co spowodowało podwyższenie kosztów operacyjnych Spółki (obniżenie wyniku brutto na sprzedaży o 77 mln zł), z drugiej strony w pozostałej działalności operacyjnej zostały uwzględnione przychody z tego tytułu.
Ostatecznie uzyskany za analizowany rok 2023/2024 zysk netto w wysokości 191,4 mln zł był niższy od przewidywanego w planie o 11,3 mln zł.
Perspektywa spadku produkcji
Krajowa Grupa Spożywcza S.A. w roku obrotowym 2023/2024 wyprodukowała łącznie 1.034.262 ton cukru. Powyższa wielkość produkcji pozwoliła Spółce utrzymać pozycję największego producenta cukru na rynku krajowym (z udziałem 44,2% w produkcji krajowej) oraz istotnego producenta w UE.
Szacuje się, że produkcja cukru w UE spadnie z 15,7 mln ton w latach 2024–2026 do 15,3 mln ton w 2035 r. Aby zrównoważyć ten spadek, produkcja izoglukozy wzrośnie prawdopodobnie do 0,8 mln ton do 2035 r., jednak wzrost ten może zostać ograniczony przez zmniejszone zapotrzebowanie na żywność i konkurencję ze strony innych substancji słodzących.
i konsumpcji cukru
Konsumpcja cukru w UE stale spada, ponieważ konsumenci decydują się na diety o niższej zawartości cukru. Oczekuje się, że będzie spadać w tempie 0,7% (0,6% na mieszkańca) rocznie i osiągnie 15,3 mln ton w 2035 r.
Ponadto UE od czasu zakończenia obowiązywania systemu kwot produkcyjnych stała się importerem netto cukru. Oczekuje się, że import spadnie do poziomu poniżej 1,0 mln ton do 2035 r. ze względu na szybszy spadek konsumpcji w porównaniu do spadku produkcji.
Spadek światowych cen cukru?
Tradingeconomics.com prognozuje dalszy spadek cen cukru:
Cukier spadł o 1,38 centów/LB lub 7,15% od początku 2025 r., zgodnie z obrotem na kontrakcie różnicowym (CFD), który śledzi rynek referencyjny dla tego towaru. Oczekuje się, że cukier będzie handlowany po 17,49 centów/LB do końca tego kwartału, zgodnie z globalnymi modelami makroekonomicznymi Trading Economics i oczekiwaniami analityków. Patrząc w przyszłość, szacujemy, że za 12 miesięcy będzie handlowany po 16,30.
A zatem w przypadku spełnienia się prognozy czyli spadku dochodów z cukru (i pochodnych) o ok. 7%, KGS może w roku 2025/26 znowu zamknąć rok obrotowy znów z dużymi stratami, o ile nie wykona działań naprawczych w kierunku znacznego zmniejszenia kosztów.
Spadek cen buraka cukrowego może nie wystarczyć?
Jak informował KGS – Plantatorzy dostarczający buraki w 2025 roku otrzymają zapłatę za buraki kontraktowane o zawartości cukru 16 proc. w kwocie netto nie mniejszej niż 33,5 euro za 1 tonę, czyli o ok. 13 euro mniej niż w 2024 roku (ok. 55 zł). Krajowa Grupa Spożywcza w roku 2023/24 skupiła 7,293 mln ton ton buraka cukrowego. Przy założeniu podobnej wielkości skupu, obniżka kosztów z tego tytułu wyniesie ok. 400 mln złotych. Może to nie wystarczyć do zrównoważenia wyniku finansowego, zwłaszcza jeżeli prognozy TradingEconomics.com miałyby się sprawdzić.
Zrestrukturyzować KGS
KGS wymaga restrukturyzacji na wielu płaszczyznach. Przykładowo:
Średnioroczne zatrudnienie w roku obrotowym 2023/2024 (w przeliczeniu na pełne etaty) wyniosło łącznie 2.003,86 (w osobach 2.010). Tym samym średnioroczne zatrudnienie w roku obrotowym 2023/2024 zwiększyło się w stosunku do poprzedniego roku obrotowego o 23,81 (1,2 %) etatów. Na koniec roku obrotowego 2023/2024 w Spółce zatrudnionych było 1997 Pracowników stałych.
Aż 417 osób zatrudnionych jest w centrali, 833 pracowników jest nieprodukcyjnych. To stanowczo za dużo.
Dla porównania stan zatrudnienia Krajowej Spółki Cukrowej na dzień 30 września 2020 r. w Spółce zatrudnionych było 1 785 pracowników stałych. W Centrali pracowało 336 osób, tzw. nieprodukcyjnych w spółce było 731 pracowników. Na koniec roku obrotowego 2021/2022 w Spółce zatrudnionych było 1924 pracowników stałych. W Centrali pracowało 366 osób, a nieprodukcyjnych łącznie było 777 pracowników. Wyraźnie obserwujemy tendencję zwiększenia zatrudnienia nieprodukcyjnych pracowników (od 2020 roku o ponad 200 osób) i rozbudowy centrali. To nie było ekonomiczne racjonalne.
Wraz ze zwiększeniem zatrudnienia zwiększano liczbę komórek organizacyjnych KGS. Niepotrzebne wydają się biura wykonawcze segmentów, w szczególności jeżeli popatrzymy na efekty istnienia tych struktur. Wszystkie spółki segmentu zbożowo-młynarskiego (Elewarr, PZZ Stoisław, ZZZ) zaliczyły straty, choć koniunktura nie była aż tak zła. Również ten rok obrotowy 2024/25 Elewarr może zakończyć stratą podobną do tej z poprzedniego. Może przydaliby się w tych spółkach efektywniejsi prezesi?
I zmienić myślenie?
Zasadniczo należy zmienić myślenie z korporacyjno-urzędniczego na biznesowy. Są firmy, które stwierdziły że nie zawarły kontraktów z KGS, bo ta traktowała ich a la per noga. I z tego co wiem, coś w tym było.
Ponadto nie sposób zrozumieć czemu ma odpowiadać polityka sponsoringu sportowego prowadzona przez KGS? By zadowolić tego czy innego polityka …
Nie lepiej jest z traktowaniem spółek zależnych. Elewarr został całkowicie zmarginalizowany przez KGS i dziś ta spółka w mojej ocenie nie odgrywa swej dawnej roli. Z doniesień sygnalistów wynika, że do zarządów spółek zależnych (np. KHBC) trafiają osoby z układów politycznych. Tylko że w mniejszych firmach, jeżeli nie będą mieli właściwych kompetencji, może to mieć fatalne konsekwencje. A zatem czy nie lepiej postawić fachowość?
To oczywiście pobożne życzenia, ale może tym razem ktoś się zreflektuje. Może …
